10:12 - 2026/06/19

روز پنجم محرم متعلق به کیست؟ + ماجرای شهادت عبدالله بن حسن، زهیر بن قین و حبیب بن مظاهر

شب پنجم محرم به نام سه شهید والامقام کربلا نامگذاری شده است: عبدالله بن حسن (ع)، زهیر بن قین و حبیب بن مظاهر. در این گزارش داستان شهادت این سه یار باوفای امام حسین (ع) را بخوانید.

روز پنجم محرم متعلق به کیست؟ + ماجرای شهادت عبدالله بن حسن، زهیر بن قین و حبیب بن مظاهر

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ شب پنجم محرم، در میان شب‌های دهه اول این ماه، مانند شب چهارم به چند شهید بزرگوار واقعه کربلا اختصاص دارد. این شب یادآور فداکاری‌های سه تن از یاران باوفای امام حسین (ع) است: عبدالله بن حسن (ع)، کودک خردسالی که در آغوش عمویش به شهادت رسید؛ زهیر بن قین، دلاوری که از فرماندهی جناح راست سپاه امام حسین (ع) تا شهادت در ظهر عاشورا، حماسه‌ای جاودانه آفرید؛ و حبیب بن مظاهر، یکی از شجاع‌ترین یاران امام که در نبردی سخت به فیض شهادت نایل آمد. در این گزارش، به بررسی شخصیت و شهادت این سه شهید و پیام‌های این شب برای عزاداران حسینی می‌پردازیم.

روز پنجم محرم متعلق به کیست

شب پنجم محرم؛ شب سه شهید والامقام

شب پنجم محرم در فرهنگ عزاداری شیعیان، به نام سه تن از شهدای کربلا نام‌گذاری شده است: عبدالله بن حسن (ع)، زهیر بن قین و حبیب بن مظاهر. این نام‌گذاری‌ها که توسط مداحان و ذاکران اهل بیت (ع) با گذشت زمان شکل گرفته، بر اساس جایگاه این شخصیت‌ها در واقعه کربلا و نزدیکی آن‌ها به امام حسین (ع) صورت گرفته است.

عبدالله بن حسن (ع)؛ شهادت یک کودک در آغوش عمو

عبدالله بن حسن (ع) یا عبدالله بن الحسن، فرزند امام حسن مجتبی (ع)، در روز عاشورا کودکی ۸ تا ۱۱ ساله بود که در شمار آخرین شهیدانی است که پیش از شهادت امام حسین (ع) در ظهر عاشورا به فیض شهادت نایل آمد.

وقتی در روز عاشورا، امام حسین (ع) بر زمین افتاد و دشمنان او را محاصره کردند، عبدالله بن حسن (ع) خیمه‌گاه را ترک کرد و شتابان به سوی عموی خود دوید. امام حسین (ع) با دیدن او به حضرت زینب (س) فرمود: «خواهرم، این کودک را نگهدار.» اما عبدالله خود را از دست عمه رها کرد و فریاد زد: «به خدای سوگند از عمویم جدا نخواهم شد».

در این هنگام، «بحر بن کعب» از سپاه دشمن قصد کشتن امام حسین (ع) را داشت که عبدالله مانع شد و با شمشیر دشمن، دستش از بدن جدا شد. در همین حال، «حرمله بن کاهل اسدی» گلوی آن کودک را هدف تیر خود قرار داد و او را در آغوش امام حسین (ع) به شهادت رساند.

زهیر بن قین؛ از فرماندهی سپاه امام تا شهادت در ظهر عاشورا

زهیر بن قین، از بزرگان قبیله بجیله در کوفه، ابتدا طرفدار عثمان بود. در سال ۶۰ هجری قمری، هنگام بازگشت از سفر مکه، با کاروان امام حسین (ع) هم‌مسیر شد. امام (ع) خواستار ملاقات با او شد و زهیر با توصیه همسرش، این درخواست را پذیرفت. این دیدار مسیر زندگی زهیر را تغییر داد؛ او پس از این ملاقات، دستور داد خیمه خود را به کنار خیمه امام حسین (ع) منتقل کنند و با همسرش وداع کرد و گفت: «من عازم شهادت همراه حسین بن علی هستم.»

در روز عاشورا، امام حسین (ع) پس از نماز صبح، یاران خود را سازماندهی کرد و زهیر را به فرماندهی جناح راست سپاه برگزید که نشان از لیاقت و شایستگی نظامی او داشت. از صحنه‌های به یاد ماندنی پیکار زهیر، زمانی است که شمر و گروهی از دشمنان قصد آتش زدن خیمه‌های امام را داشتند و زهیر به همراه ده نفر دیگر از یاران، آنان را از خیمه‌ها دور کردند. در ظهر عاشورا، زهیر و سعید بن عبدالله حنفی جان خود را سپر کردند تا امام حسین (ع) نماز خوف را به جای آورد. زهیر پس از نبردهای دلیرانه، سرانجام به دست «کثیر بن عبدالله شعبی» و «مهاجر بن اوس» به شهادت رسید.

حبیب بن مظاهر؛ از شجاع‌ترین یاران امام حسین (ع)

حبیب بن مظاهر، یکی از یاران باوفای امام علی (ع) و امام حسین (ع) و از شجاع‌ترین شخصیت‌های کربلا بود. در روز عاشورا، امام حسین (ع) جناح چپ سپاه خود را به حبیب سپرد. در ظهر عاشورا، حبیب وارد میدان نبرد شد و در پیکاری سخت، جان ۶۲ نفر از دشمنان را گرفت. سرانجام، مردی از بنی تمیم با نیزه به حبیب حمله کرد و او را بر زمین انداخت و «حصین بن تمیم» نیز با ضربه شمشیر، وی را به شهادت رساند. پس از شهادت، سر مبارک حبیب را از تن جدا کردند و به گردن اسب آویختند.

جدول نام‌گذاری شب‌های دهه اول محرم

شب نام‌گذاری به مناسبت
شب اول حضرت مسلم بن عقیل (ع)
شب دوم ورود امام حسین (ع) به کربلا
شب سوم حضرت رقیه (س)
شب چهارم حضرت حر بن یزید ریاحی (ع) و فرزندان حضرت زینب (س)
شب پنجم عبدالله بن حسن (ع)، زهیر بن قین و حبیب بن مظاهر (ع)
شب ششم حضرت قاسم بن الحسن (ع)
شب هفتم حضرت علی اصغر (ع)
شب هشتم حضرت علی اکبر (ع)
شب نهم حضرت ابوالفضل العباس (ع) (شب تاسوعا)
شب دهم امام حسین (ع) (شب عاشورا)

پاسخ به سوالات متداول

شب پنجم محرم، یادآور ایثار و فداکاری سه تن از یاران باوفای امام حسین (ع) است: کودک خردسالی که در راه عموی خود از جان گذشت، دلاوری که از فرماندهی سپاه تا شهادت، حماسه‌ای جاودانه آفرید و یار شجاعی که با نبرد دلیرانه‌اش، عشق خود به اهل بیت (ع) را به اثبات رساند. این شب، فرصتی است برای تأمل در ابعاد مختلف این حماسه بزرگ و الگوگیری از این اسوه‌های ایثار و شهادت‌طلبی.

سوال پاسخ
شب پنجم محرم به نام کیست؟ عبدالله بن حسن (ع)، زهیر بن قین و حبیب بن مظاهر (ع)
عبدالله بن حسن (ع) چه نسبتی با امام حسین (ع) دارد؟ فرزند امام حسن مجتبی (ع) و برادرزاده امام حسین (ع)
زهیر بن قین در روز عاشورا چه جایگاهی داشت؟ فرمانده جناح راست سپاه امام حسین (ع)
حبیب بن مظاهر چند نفر از دشمنان را کشت؟ ۶۲ نفر از دشمنان
چرا نامگذاری شب‌های محرم ریشه دینی ندارد؟ این نامگذاری‌ها توسط ذاکران اهل بیت (ع) و با گذشت زمان شکل گرفته است، نه بر اساس روایات معصومین (ع)

پایان/*

.

 

مطالب مرتبط

برنجستان