منبع: Leo/Pixabay

ظهور هوش مصنوعی (AI) بسیاری از بخش‌های زندگی ما را تغییر می‌دهد، از جمله نحوه جستجو و دریافت اطلاعات در مورد سلامت روان. مانند تمام فناوری‌ها، هوش مصنوعی مزایا و خطرات خود را دارد. درست مانند ظهور اینترنت و سلامت از راه دور، که دسترسی به جمعیت های محروم را افزایش داد، هوش مصنوعی با دادن اطلاعات به کسانی که در زمان نیاز به آن نیاز دارند، دسترسی را افزایش می دهد.

با این حال، این افزایش در دسترس بودن اطلاعات نگرانی هایی را در مورد خطرات ایجاد می کند. به دلیل عدم نظارت بر اطلاعات داده شده به جمعیت های آسیب پذیر، بسیاری از پزشکان نگران هستند که ادغام هوش مصنوعی در حوزه سلامت روان چالش های بیشتری را نسبت به فرصت ها ایجاد کند.

مزایای هوش مصنوعی در درمان

هوش مصنوعی چندین مزیت را برای بیماران درمانی ارائه می دهد.

1. افزایش دسترسی و راحتی

ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، مانند ربات‌های گفتگو و موتورهای جستجو، دسترسی بیشتری به پشتیبانی سلامت روان ارائه می‌دهند. این ابزارها می توانند پشتیبانی فوری، 24 ساعته و 7 روز هفته، از بین بردن موانع مربوط به زمان، مکان و در دسترس بودن را فراهم کنند. برای برخی از افراد در مناطق محروم یا دورافتاده، هوش مصنوعی به خوبی ممکن است به عنوان یک منبع مستقل عمل کند، زیرا پشتیبانی می کند که در غیر این صورت ممکن است غیرقابل دسترسی باشد.

2. تشخیص زودهنگام

“تکامل هوش مصنوعی به طور موثر به تشخیص زودهنگام، تشخیص و مدیریت ارجاع اختلالات سلامت روان کمک کرده است” (Thakkar et al., 2024). تحقیقات نشان داده است که هوش مصنوعی در تشخیص بیماری‌های پزشکی و روانی مانند اوتیسم، تشنج و حتی مراحل اولیه اسکیزوفرنی امیدوارکننده است.

علاوه بر این، هوش مصنوعی توانسته است زوال شناختی را در افراد در معرض خطر، مانند افراد مسن تشخیص دهد: «حسگرهای مجهز به هوش مصنوعی می‌توانند تغییرات در الگوهای رفتاری را تشخیص دهند و مراقبان یا ارائه‌دهندگان مراقبت‌های بهداشتی را نسبت به پریشانی عاطفی یا زوال شناختی بالقوه آگاه کنند» (Thakkar et al. ، 2024). با تشخیص زودهنگام، مراقبان و ارائه دهندگان پزشکی بهتر می توانند بهترین حمایت ممکن را برای بیمارانی که به آن نیاز دارند ارائه دهند.

پل، مردی 55 ساله با سابقه خانوادگی دیابت، برای معاینه معمول به پزشک مراقبت های اولیه خود مراجعه کرد. در طول قرار ملاقات خود، دکتر از یک پلت فرم مجهز به هوش مصنوعی برای تجزیه و تحلیل نتایج آزمایشگاهی و سابقه پزشکی پل استفاده کرد. این سیستم سطوح بالای گلوکز را نشان می‌دهد و الگوهایی را شناسایی می‌کند که نشان می‌دهد او در معرض خطر بالای ابتلا به دیابت نوع 2 است.

3. حمایت از متخصصان بهداشت روان

هوش مصنوعی می تواند با ارائه بینش ها و توصیه های مبتنی بر داده به درمانگران کمک کند. برای مثال، هوش مصنوعی می‌تواند یادداشت‌های جلسه را برای تشخیص الگوها یا پیشرفت‌هایی که ممکن است فوراً برای درمانگر آشکار نباشد، تجزیه و تحلیل کند. همچنین می‌تواند وظایف اداری مانند زمان‌بندی و مستندسازی را خودکار کند و به درمانگران اجازه می‌دهد بیشتر بر تعامل مستقیم با مشتری تمرکز کنند.

دیوید، یک مشاور حرفه ای دارای مجوز، متوجه شد که برخی از مشتریانش در تلاش برای بیان احساسات خود در طول جلسات هستند. او برای تقویت تمرین خود، ابزار هوش مصنوعی را ادغام کرد که رونوشت جلسات را تجزیه و تحلیل می کرد و بینش هایی را در مورد الگوهای احساسی و موضوعات رایج ارائه می کرد.

با استفاده از این فناوری، دیوید می‌توانست گرایش‌هایی را در گفتار مشتریانش، مانند عبارات تکرار شونده یا تغییر لحن که نشان‌دهنده مشکلات اساسی است، شناسایی کند. به عنوان مثال، در طول جلسه ای با لیزا، هوش مصنوعی استفاده فزاینده او از زبان منفی را در چند هفته گذشته برجسته کرد و دیوید را وادار کرد تا احساسات ناامیدی خود را عمیق تر بررسی کند. این بینش به او اجازه داد تا رویکرد درمانی خود را تنظیم کند و مداخلات هدفمند را معرفی کند.

محدودیت ها و چالش ها

با این حال، با وجود این مزایا، بسیاری از پزشکان سلامت روان به طور قابل‌توجهی نگران خطرات و چالش‌های مرتبط با حضور رو به رشد هوش مصنوعی هستند.

1. نگرانی های اخلاقی و حریم خصوصی

یکی از نگرانی های اولیه پزشکان سلامت روان، مسائل مربوط به نگرانی های اخلاقی و حفظ حریم خصوصی است. سیستم‌های هوش مصنوعی اغلب نیاز به دسترسی به داده‌های شخصی حساس دارند، که سوالاتی در مورد امنیت و محرمانه بودن داده‌ها ایجاد می‌کند.

درمانگران اصول اخلاقی و استدلال اخلاقی را در عمل به کار می برند، و اغلب به مسائل حساس با دیدگاه و تجربه شهودی می پردازند – چیزی که نمی توان آن را با ماشین تکرار کرد. سیستم‌های هوش مصنوعی ممکن است با پیچیدگی‌های اخلاقی و ملاحظات اخلاقی به همان شیوه‌ای که یک درمانگر انسانی می‌تواند مبارزه کند، اما بدون «احساس درونی» انسانی که می‌تواند به استدلال کمک کند.

2. عدم لمس انسان

در حالی که هوش مصنوعی می تواند برخی از پشتیبانی ها را ارائه دهد و اطلاعاتی را ارائه دهد، اما فاقد لمس انسانی است که برای روابط درمانی ضروری است. تحقیقات نشان می دهد که رابطه درمانی، به جای هر روش خاص مورد استفاده، بزرگترین پیش بینی کننده موفقیت در درمان است (آردیتو و رابلینو، 2011). درمان فقط ارائه راه‌حل‌ها نیست، بلکه تقویت یک رابطه حمایتی و همدلانه است، که حداقل در این زمان، هوش مصنوعی ممکن است برای ارائه آن مشکل داشته باشد. همانطور که تعجب آور نیست، تکرار همدلی، درک عاطفی و ارتباط شخصی بین درمانگر و مشتری برای هوش مصنوعی دشوار است.

به عنوان درمانگر، ما اغلب به قضاوت و شهود توسعه یافته از طریق تجربه برای تفسیر نیازهای مراجع، حالات عاطفی و نشانه های غیرکلامی تکیه می کنیم. با گذشت زمان، ما یاد می گیریم که درمان را در زمان واقعی بر اساس نیازهای در حال تکامل مشتری، از جمله تنظیم رویکردها و تکنیک ها در صورت نیاز، تطبیق دهیم. هوش مصنوعی توانایی انجام این کار را ندارد و در عوض بر مکالمات سطحی و سطحی تکیه می کند. بنابراین، اگرچه ممکن است برای به دست آوردن اطلاعات در مورد انواع درمان هایی که بیمه شما ممکن است پوشش دهد مفید باشد، اما احتمالاً پشتیبانی دیگری به جز بیانیه نوع ساده «متاسفم از شنیدن آن»، که می تواند احساس سردی و انکار کند، ارائه نکند.

3. عدم نظارت

این خطر وجود دارد که افراد برای حمایت از سلامت روان بیش از حد به هوش مصنوعی وابسته شوند و به طور بالقوه ارزش تعامل انسانی و راهنمایی حرفه ای را نادیده بگیرند. یک خطر مهم مرتبط با هوش مصنوعی در درمان، فقدان نظارت و مقررات است. سیستم‌های هوش مصنوعی ممکن است با سوگیری‌ها یا نادرستی‌های کنترل‌نشده عمل کنند، که این خطر منجر به توصیه‌های مضر برای کسانی می‌شود که به پشتیبانی نیاز دارند (اسپژو و همکاران، 2023).

دوست داشته باشید یا نه، اینجا برای ماندن است

همانطور که فناوری هوش مصنوعی به پیشرفت خود ادامه می دهد، این احتمال وجود دارد که ما همچنان شاهد ادغام آن در حوزه سلامت روان باشیم. وقتی ابزارهای هوش مصنوعی به درستی استفاده شوند، می‌توانند مکمل روش‌های درمانی سنتی باشند، نه جایگزین.

برای آن دسته از ما که با تطبیق با فناوری های جدید دست و پنجه نرم می کنیم، یادگیری اصول اولیه نحوه استفاده و حتی تشخیص هوش مصنوعی به نفع ماست. حتی اگر قصد نداریم از آن در عمل خود استفاده کنیم، داشتن درک اولیه از وجود و در دسترس بودن آن می تواند به ما به عنوان پزشکان در دنیایی در حال تغییر توانمند شود.