احساس خستگی همیشگی دارید، حتی وقتی به اندازه کافی خوابیدهاید؟ ممکن است دلیلش عادتهایی باشد که بدون اینکه متوجه شوید، در طول روز انرژیتان را تخلیه میکنند. به گفته روانشناس دکتر سوزی رید، برخی از این عادتها آنقدر در زندگی روزمره ما ر...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن، جواد آل حبیب- سه عادتی که بیسر و صدا انرژیتان را میگیرند؛ از نگاه یک روانشناس را در اندیشه قرن بخوانید.احساس خستگی همیشگی دارید، حتی وقتی به اندازه کافی خوابیدهاید؟ ممکن است دلیلش عادتهایی باشد که بدون اینکه متوجه شوید، در طول روز انرژیتان را تخلیه میکنند. به گفته روانشناس دکتر سوزی رید، برخی از این عادتها آنقدر در زندگی روزمره ما ریشه دواندهاند که دیگر متوجه اثرات آنها بر سلامت روان و جسممان نمیشویم.
وقتی به «فرسودگی» یا «خستگی روانی» فکر میکنیم، معمولاً ذهنمان میرود به سمت کار زیاد، ضربالعجلهای مداوم یا حجم بالای کارهای ذهنی. گرچه این عوامل واقعاً خستهکننده هستند، اما همیشه عامل اصلی فرسودگی نیستند.
گاهی این خستگی از دل عادتهای کوچک و روزمرهای میآید که بدون فکر و بهصورت خودکار انجام میدهیم. این عادتها در ظاهر بیخطرند، اما در واقع میتوانند حسابی انرژیمان را تحلیل ببرند.
رفتارهای ما یا ما را شارژ میکنند یا به تدریج ذخایر روانیمان را تهی میسازند. تنها انتخاب یک عادت مفید میتواند زنجیرهای از عادتهای سالم دیگر را هم فعال کند که باعث تقویت حال روانی و جسمی ما میشود.
در مقابل، عادتهای ناسالم میتوانند ما را به سوی انزوا، حواسپرتی و خستگی بیشتر ببرند، آن هم طوری که حتی متوجهش هم نشویم. از آن بدتر، بسیاری از این عادتها در محیط اطرافمان یا بین دوستانمان رایج هستند و همین باعث میشود که آنها را طبیعی یا حتی ضروری تلقی کنیم.
در ادامه با سه عادت رایجی آشنا میشوید که ممکن است بدون اینکه بدانید، در حال تخلیه انرژیتان باشند:
وقتی مدام در حال فکر کردن به گذشته، نگرانی برای آینده یا فرو رفتن در افکار پراکنده هستید، ذهن شما انرژی زیادی مصرف میکند. این حالت از تمرکز خارجتان میکند و باعث میشود احساس خستگی ذهنی داشته باشید.
راهحل: تمرین حضور در لحظه، مثل مدیتیشن کوتاه، تنفس آگاهانه یا حتی تمرکز بر کاری که همین الان انجام میدهید، میتواند به آرامسازی ذهن و حفظ انرژی کمک کند.
نقد و سرزنش دائمی خودتان، مقایسه با دیگران یا حرفهایی مثل «من کافی نیستم» از درون شما انرژی میگیرد. این گفتوگوی ذهنی منفی، علاوه بر تحلیل روان، میتواند احساس بیانگیزگی و ناامیدی ایجاد کند.
راهحل: آگاهانه صدای درونیتان را تغییر دهید. وقتی متوجه خودگویی منفی شدید، مکث کنید و جملهای مهربانانهتر یا واقعبینانهتر جایگزینش کنید.
اگر تمام وقتتان را در پیامرسانها، شبکههای اجتماعی یا تماس با دیگران میگذرانید، حتی اگر اهل معاشرت باشید، ممکن است بیآنکه بفهمید انرژی روانیتان را از دست بدهید. تعامل بیش از حد میتواند ذهن را خسته کند، بهخصوص اگر زمانی برای «تنهایی بازیابیکننده» نداشته باشید.
راهحل: زمانهایی از روز را برای سکوت و تنها بودن در نظر بگیرید، بدون موبایل یا تعامل. حتی ۱۰ دقیقه خلوت میتواند تأثیر چشمگیری در بازگشت انرژیتان داشته باشد.
نتیجهگیری:
همه ما میخواهیم روز را پرانرژی شروع و به پایان برسانیم، اما برخی عادتها بیصدا سطح انرژیمان را پایین میآورند. با شناخت و اصلاح این الگوهای ذهنی و رفتاری، میتوانیم دوباره کنترل سطح انرژیمان را به دست بگیریم و شادابتر زندگی کنیم.
در ادامه با سه عادت رایجی آشنا میشوید که ممکن است بدون اینکه بدانید، در حال تخلیه انرژیتان باشند
نوتیفیکیشنها، لیست کارها و تبهای متعدد مرورگر باعث میشوند همیشه در حال پریدن از این شاخه به آن شاخه باشید. شاید در حال تماشای ویدئو باشید و همزمان پیام بدهید، یا وسط غذا خوردن چند اپلیکیشن را چک کنید، یا موقع حرف زدن با اطرافیانتان حواستان جای دیگری باشد.
در ظاهر این چندکاره بودن ممکن است حس کارآمد بودن بدهد، اما مطالعات خلافش را نشان میدهند. یک پژوهش در نشریه Developmental Review نشان داد افرادی که زیاد به چندوظیفگی رسانهای (مثل استفاده همزمان از چند رسانه) میپردازند، تمرکز ضعیفتری دارند، حتی اگر خودشان فکر کنند در این کار خوبند!
محققان میگویند این موضوع به ویژگیای به نام «هیجانطلبی» مربوط است؛ این ویژگی هم با چندوظیفگی زیاد مرتبط است و هم با ضعف در فیلتر کردن عوامل حواسپرتی. این هیجانطلبی حتی به کاهش عملکرد بخشی از مغز به نام «سیستم توجه اجرایی» منجر میشود که برای تمرکز هدفمند و تنظیم هیجانات نقش کلیدی دارد.
در نتیجه، این جابهجایی دائمی بین کارها باعث میشود تمرکزتان تقسیم شود و هیچ کاری را درست انجام ندهید؛ همین باعث خستگی ذهنی بیشتر از آنچه فکرش را بکنید، خواهد شد.
✅ راهحل؟ تمرکز آگاهانه روی یک کار در لحظه. این کار هم بازدهیتان را بالا میبرد، هم ذهنتان را از خستگی نجات میدهد.
شاید بدون اینکه حواستان باشد، روزانه دهها تصمیم کوچک میگیرید که در مجموع ذهنتان را خسته میکند. از انتخاب لباس صبح گرفته تا تصمیمگیری درباره سفارش غذا یا انتخاب پلیلیست مناسب برای کار.
این تصمیمهای جزئی ذهنتان را درگیر میکنند و چیزی به نام «خستگی تصمیمگیری» را رقم میزنند؛ وضعیتی که در آن توان ذهنی شما برای تصمیمگیری تحلیل میرود.
طبق تحقیقی که در Journal of Health Psychology منتشر شده، حتی کوچکترین تصمیمها هم از ذخایر ذهنیتان کم میکنند. این خستگی میتواند توجه، کنترل نفس و قضاوت صحیح را کاهش دهد — موضوعی که حتی در قضات، پرستاران و کنترلگران ترافیک هوایی هم مشاهده شده است.
✅ راهحل؟ تصمیمهای کوچک را دستهبندی و از پیش تعیین کنید. مثلاً یکشنبهشبها برای کل هفته لباس، غذا یا پلیلیستهایتان را آماده کنید. این روش به شما کمک میکند انرژیتان را برای کارهای مهمتر و خلاقانهتر ذخیره کنید.
امروزه خیلیها کارهایی مثل مدیتیشن، نوشتن در دفتر روزانه یا تغذیه سالم را انجام میدهند، اما نه از سر نیاز درونی بلکه برای «خوب دیده شدن» یا بهخاطر فشار شبکههای اجتماعی. این نوع «خودمراقبتی نمایشی» بیشتر به استرس دامن میزند تا آرامش.
شبکههای اجتماعی با نمایش روتینهای زیبا و فانتزی از «سلامت روان» باعث میشوند بیشتر به ظاهر ماجرا اهمیت بدهیم تا به نیاز واقعیمان. مثلاً ممکن است خودتان را مجبور به انجام یک روتین پیچیده مراقبت از پوست کنید، فقط چون ترند است، نه چون واقعاً به آن نیاز دارید.
✅ راهحل؟ واقعبین باشید. اگر یک جلسه ورزشی را جا انداختید یا امروز حوصله نوشتن در دفترتان را نداشتید، اشکالی ندارد. خودمراقبتی یعنی انجام کاری که واقعاً به شما کمک کند — نه چیزی که فقط خوب به نظر برسد.
جمعبندی:
نحوه خرج کردن انرژیتان، تعیین میکند که چگونه در مهمترین بخشهای زندگیتان ظاهر میشوید. با آگاهی از این عادتهای روزمره و اثرات پنهان آنها، میتوانید تغییراتی کوچک اما هدفمند ایجاد کنید.
یادتان باشد: «سلامت روان» بهمعنای بیشتر انجام دادن نیست، بلکه یعنی درست انجام دادن آنچه به شما کمک میکند.
پایان/*
.
