از شرک تا یاس از رحمت خدا؛ گناهان کبیره از منظر امام صادق (ع)
در قرآن کریم و براساس تفسیر عالمان دینی، گناهان را به دو دوسته تقسیم کرده اند که گناهان صغیره و کبیره نام دارند.
در قرآن کریم و براساس تفسیر عالمان دینی، گناهان را به دو دوسته تقسیم کرده اند که گناهان صغیره و کبیره نام دارند.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن، براساس احادیث و قرآن کریم و احادیث امام صادق؛ گناهان کبیره را با هم بررسی می کنیم و انواع آن برایتان می گوییم.
در متون دینی، همه گناهان در یک سطح قرار نمی گیرند. برخی از خطاها هرچند در آیات قرآن مورد نهی قرار گرفته اند، اما به طور صریح برای آن ها وعده عذاب ذکر نشده است. همین تفاوت باعث شده عالمان اسلامی برای تشخیص «گناهان کبیره» معیارهایی ارائه دهند.
از جمله این معیارها آن است که در قرآن برای انجام یک عمل، به روشنی وعده آتش و عذاب داده شده باشد، یا آن که پیامبر اکرم ( ص ) و ائمه اطهار( ع ) صراحتا آن رفتار را در شمار گناهان بزرگ معرفی کرده باشند.
این پژوهشگر و مفسر علوم قرآنی در ادامه توضیح می دهد که همه گناهان کبیره نیز از نظر شدت و آثار، یکسان نیستند.
برخی از آن ها صرفاً به حق الله مربوط می شوند، در حالی که دسته ای دیگر علاوه بر نافرمانی خداوند، حقوق مردم را نیز تضییع می کنند. برای نمونه، می توان «شرک» را از مصادیق مربوط به حق الله دانست و «قتل نفس» را نمونه ای از گناهی معرفی کرد که هم جنبه الهی دارد و هم با پایمال شدن حق انسان ها همراه است.
استاد انصاریان برای تبیین دقیق تر این موضوع، به روایتی از امام صادق(ع) اشاره می کند تا بحث، هم مستند به قرآن باشد و هم به سنت اهل بیت(ع). بنا بر نقلی که حضرت عبدالعظیم حسنی با واسطه از امام کاظم(ع) روایت کرده است، روزی «عمرو بن عبید» به محضر امام جعفر صادق(ع) رسید. پس از سلام و نشستن، آیه ای از قرآن را تلاوت کرد:
«الَّذینَ یَجتَنِبونَ کَبائِرَ الإِثمِ وَالفَواحِش…»؛
یعنی کسانی که از گناهان بزرگ و کارهای زشت پرهیز می کنند.
او پس از خواندن این بخش از آیه سکوت کرد. امام صادق(ع) از او پرسیدند چرا ادامه نداد؟ عمرو پاسخ داد که مایل است مصادیق گناهان کبیره را همان گونه که در قرآن آمده، از زبان امام بشنود. این پرسش، زمینه ای شد تا حضرت(ع) به بیان و تشریح نمونه هایی از گناهان بزرگ بپردازند و معیار شناخت آن ها را روشن تر سازند.
برخی از این گناهان بدین صورت می باشند :
فَقَالَ(ع): نَعَمْ، یا عَمْرُو! أَکبَرُ الْکبَائِرِ الْإِشْرَاک بِاللَّهِ؛ یقُولُ اللَّهُ: «مَنْ یُـشْرِکْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَیْهِ الْجَنَّةَ»؛ امام صادق در مورد این آیه اینگونه می گوید که شرک به خدا از بزرگترین گناهان می باشد که خداوند متعال بهشت را بر این شخص حرام کرده است.
وَبَعْدَهُ الْإِیاسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ؛ لِأَنَّ اللَّهَ ـ عَزَّوَجَلَّ ـ یقُولُ: إِنَّهُ لَا یَیْئَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْکَافِرُونَ؛ ناامیدی یکی دیگر از گناهانی است که در آیه قرآن به صراحت به آن پرداخته است و خداوند فرموده، ناامیدی از رحمت خدا یکی از گناهان کبیره می باشد.
وَمِنْهَا عُقُوقُ الْوَالِدَینِ؛ لِأَنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ جَعَلَ الْعَاقَ جَبَّاراً شَقِیا؛ دیگری مورد عاق پدر و مادر واقع شدن است و خداوند متعال عاق را «جبار شقی» نامیده است.
وَقَتْلُ النَّفْسِ الَّتِی حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ؛ لِأَنَّ اللَّهَ ـ عَزَّوَجَلَّ ـ یقُولُ: فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِیهَا (إِلی آخِرِ الآیةِ)؛ خداوند در این مورد می گوید که اگر شخصی، شخص دیگر را به قتل رساند جایگاه او دوزخ است و تا ابد در آنجا می ماند.
وَقَذْفُ الْمُحْصَنَةِ، لِأَنَّ اللَّهَ ـ عَزَّوَجَلَّ ـ یقُولُ: لُعِنُوا فِی الدُّنْیَا وَالْآخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ؛ یکی دیگر از موضوعات تهمت زنا و لواط به شخص پاکدامن می باشد که در قانون به جرم قذف معروف است و مجازات های سنگینی دارد.
وَأَکلُ مَالِ الْیتِیمِ؛ لِأَنَّ اللَّهَ ـ عَزَّوَجَلَّ ـ یقُولُ: إِنَّمَا یَأْکُلُونَ فِی بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَیَصْلَوْنَ سَعِیرًا؛ خداوند در این زمینه می فرماید اگر شخصی مال یتیمان را به زور چپاول کند، فقط در شکم خود آتش می ریزد.
وَأَکلُ الرِّبَا؛ لِأَنَّ اللَّهَ ـ عَزَّوَجَلَّ ـ یقُولُ: الَّذِینَ یَأْکُلُونَ الرِّبَا لَا یَقُومُونَ إِلَّا کَمَا یَقُومُ الَّذِی یَتَخَبَّطُهُ الشَّیْطَانُ مِنَ الْمَسِّ؛ ربا یکی از موضوعاتی می باشد که هم در قانون و هم در قرآن نهی فراوان شده است و در قانون مجازات اسلامی جرم ربا شدیدترین مجازات ها را دارا می باشد.
وَالسِّحْرُ؛ لِأَنَّ اللَّهَ ـ عَزَّوَجَلَّ ـ یقُولُ: وَلَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِی الْآخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ؛ و دیگری سحر و جادوکردن می باشد که یاد گرفتن و یاد دادن آن گناه می باشد و خداوند این آیه قرآن را نازل کرده است که بیشتر سحر و جادو مربوط به قوم یهود می باشد.
وَالزِّنی؛ لِأَنَّ اللَّهَ ـ عَزَّوَجَلَّ ـ یقُولُ: وَمَنْ یَفْعَلْ ذَلِکَ یَلْقَ أَثَامًا * یُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَیَخْلُدْ فِیهِ مُهَانًا؛ و دیگری زناکردن است. خداوند متعال می فرماید: و هرکه زنا کند، کیفرش را خواهد دید و عذابش در قیامت مضاعف و دوچندان شود و با ذلت و خواری به جهنم جاوید و مخلد شود.
وَالْغُلُولُ لِأَنَّ اللَّهَ ـ عَزَّوَجَلَّ ـ یقُولُ: وَمَنْ یَغْلُلْ یَأْتِ بِمَا غَلَّ یَوْمَ الْقِیَامَةِ؛ و دیگری خیانت به دین، مملکت، اموال و ناموس مردم نمودن است.
وَشُرْبُ الْخَمْرِ؛ لِأَنَّ اللَّهَ ـ عَزَّوَجَلَّ ـ نَهی عَنْهَا، کمَا نَهی عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ؛ و دیگری شراب خوردن است و خداوند تعالی از خوردن شراب و مسکرات دیگر نهی فرموده، همچنان که از بت پرستی نهی نموده است.
پایان/*
