پژوهش جدید نشان میدهد که در روابط عاطفی، برابری کامل در عشق همیشه ضروری نیست، اما احترام متقابل عامل کلیدی دوام و رضایت زناشویی محسوب میشود. متخصصان تأکید میکنند که زوجها میتوانند بسیاری از نابرابریها را تحمل کنند، اما بیاحترامی اغ...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه قرن؛ پژوهش جدید نشان میدهد که در روابط عاطفی، برابری کامل در عشق همیشه ضروری نیست، اما احترام متقابل عامل کلیدی دوام و رضایت زناشویی محسوب میشود. متخصصان تأکید میکنند که زوجها میتوانند بسیاری از نابرابریها را تحمل کنند، اما بیاحترامی اغلب به فروپاشی رابطه منجر میشود.
«همه انسانها آزاد و از نظر کرامت و حقوق برابر زاده میشوند.»
این جمله از اعلامیه جهانی حقوق بشر شاید در نگاه نخست به روابط عاشقانه نیز قابل تعمیم باشد. بسیاری از افراد برابری را یکی از ارکان اصلی یک رابطه سالم میدانند. با این حال، بررسی روابط موفق نشان میدهد زوجهایی که زندگی مشترک شکوفا و رضایتبخشی دارند، اغلب برخی نابرابریها را میپذیرند. اما یک نوع نابرابری وجود دارد که تقریباً هیچ رابطهای نمیتواند آن را برای مدت طولانی تحمل کند: نابرابری در احترام.
متخصصان معتقدند برخی انواع نابرابری میتوانند به رابطه آسیب بزنند، در حالی که برخی دیگر حتی ممکن است جذابیت میان دو نفر را افزایش دهند.
تفاوت میان برابری و انصاف در روابط
برای درک بهتر این موضوع باید میان «برابری» (Equality) و «انصاف» (Equity) تفاوت قائل شد.
برابری به معنای تقسیم دقیق و مساوی همه چیز به نسبت ۵۰-۵۰ است. اما انصاف به این معناست که هر یک از طرفین متناسب با شرایط، تواناییها و منابع در دسترس خود مشارکت کنند.
این تفاوت در چهار نوع اصلی برابری در روابط عاشقانه دیده میشود:
چرا برابری در عشق از برابری در تقسیم کارهای خانه دشوارتر است؟ نابرابری ای که روابط عاشقانه تاب تحمل آن را ندارند
«وقتی ازدواج کردم، ارزش واقعی خودم را در بازار روابط نمیدانستم. حالا ازدواج کردهام و چینوچروک دارم و دیگر خیلی دیر شده است.»
ارزش بازار عاطفی به میزان مطلوبیت یک فرد در فضای انتخاب شریک عاطفی اشاره دارد. این ارزش شامل عواملی مانند جذابیت ظاهری، ثروت، جایگاه اجتماعی و دستاوردهای فردی است. علاوه بر این، ویژگیهایی همچون مهربانی، هوش هیجانی، جذابیت شخصیتی و شوخطبعی نیز در آن نقش دارند.
پژوهشها نشان میدهند اختلاف زیاد در ارزش بازار عاطفی میتواند تنشهایی در رابطه ایجاد کند. فردی که ارزش بالاتری دارد ممکن است احساس کند گزینههای بهتری در اختیار دارد، در حالی که طرف مقابل ممکن است دچار ناامنی، حسادت یا نگرانی شود.
مطالعات همچنین ارتباط میان این عدم توازن و افزایش احتمال خیانت یا بیثباتی رابطه را نشان دادهاند.
با این حال، برابری کامل نه رایج است و نه ضروری. تحقیقات نشان میدهد افراد معمولاً به دنبال شریکانی هستند که اندکی مطلوبتر از خودشان باشند، اما همچنان در محدودهای واقعبینانه قرار داشته باشند. حتی بسیاری از افراد موفق ترجیح میدهند شریک زندگی آنها از نظر هوش یا موفقیتهای فردی در سطحی برابر یا بالاتر از خودشان باشد.
به گفته متخصصان، تفاوتهای محدود میتوانند جذابیت ایجاد کنند، اما اختلافهای بزرگ معمولاً تنشزا هستند.
«کارهای خانه شما را نمیکشد، اما چرا باید ریسک آن را پذیرفت؟»
با وجود پیشرفتهای اجتماعی در بسیاری از کشورها، زوجهای دگرجنسگرا همچنان مسئولیتهای خانه را به شکل نابرابر تقسیم میکنند.
اما زوجهای موفق معمولاً به دنبال انصاف هستند، نه برابری ریاضی.
این موضوع تنها به شستن ظرفها یا نظافت منزل محدود نمیشود؛ بلکه مراقبت از فرزندان، حمایت عاطفی و تلاش برای حفظ رابطه را نیز شامل میشود.
یک تقسیم عادلانه الزاماً به معنای مشارکت یکسان نیست، اما نباید بار اصلی مسئولیتها بر دوش یک نفر قرار گیرد.
پژوهشها بهطور مداوم نشان دادهاند که احساس بیعدالتی در انجام امور خانه با افزایش نارضایتی، خشم پنهان و کاهش رضایت زناشویی ارتباط دارد.
«دوست داشتن کسی که شما را دوست ندارد، مانند در آغوش گرفتن یک کاکتوس است؛ هرچه محکمتر آن را بگیرید، بیشتر آسیب میبینید.»
عشق یکطرفه از دردناکترین تجربههای انسانی محسوب میشود. با این حال، برخی افراد ترجیح میدهند بیشتر دوست بدارند تا اینکه بیشتر دوست داشته شوند.
در مقاله اصلی به داستان مردی به نام آلبرت اشاره شده است؛ مردی مطلقه در دهه پنجاه زندگی خود که پس از یک سال رابطه با زنی به نام دبرا، به دلیل آنکه احساس میکرد به اندازه کافی عاشق او نیست، رابطه را پایان داد.
اما نزدیک به یک سال بعد، پس از آشنایی با زنان دیگر، دوباره به سراغ دبرا بازگشت و از او خواستگاری کرد. توضیح او ساده بود:
«او مرا به شکلی دوست دارد که هیچکس دیگری در زندگیام دوست نداشته است.»
وقتی آلبرت از دبرا پرسید چرا میخواهد با کسی باشد که او را کمتر از خودش دوست دارد، پاسخ دبرا جالب بود:
«من ترجیح میدهم بیشتر عاشق باشم تا اینکه بیشتر دوست داشته شوم.»
این داستان نشان میدهد رضایت عاطفی همیشه نیازمند برابری کامل در شدت عشق نیست.
برخی افراد از دوست داشتن عمیق لذت میبرند و برخی دیگر از دریافت عشق عمیق احساس رضایت میکنند.
شدت عشق معمولاً در دو طرف رابطه کاملاً یکسان نیست و چنین تقارنی در عمل بهندرت رخ میدهد. آنچه اهمیت دارد این است که هر دو نفر به اندازه کافی عشق برای حفظ و رشد رابطه در اختیار داشته باشند.
همین اصل در روابط جنسی نیز صدق میکند.
عدالت در روابط جنسی به معنای انجام دقیق رفتارهای مشابه نیست، بلکه به معنای توجه متقابل به رضایت، آسایش و سلامت طرف مقابل است.
متخصصان تأکید میکنند که قدرت، جایگاه اجتماعی یا مشغله کاری هرگز نباید بهانهای برای نادیده گرفتن نیازهای عاطفی و جنسی شریک زندگی باشد.
«اکثر زوجهای متأهل تنها دو چیز از ازدواج خود میخواهند: عشق و احترام.»
احترام یکی از اساسیترین شروط یک رابطه عاطفی سالم و شکوفاست.
احترام به شریک زندگی این پیام را منتقل میکند که او شایسته زمان، توجه، مراقبت و سرمایهگذاری عاطفی است.
برخلاف سه نوع دیگر برابری، انتظار میرود احترام کاملاً متقابل باشد.
متخصصان معتقدند زمانی که احترام از بین میرود، عشق نیز بهتدریج فرسوده میشود؛ زیرا عشق واقعی ذاتاً با احترام همراه است.
مطالعات نشان دادهاند افرادی که در روابط خود احساس بیاحترامی میکنند، رضایت کمتری از رابطه دارند و در نتیجه تعهد آنها برای ادامه زندگی مشترک کاهش مییابد.
جان گاتمن، یکی از مشهورترین پژوهشگران حوزه روابط زناشویی، احترام را یک رفتار روزانه میداند؛ رفتاری که شامل ارزش قائل شدن برای احساسات، نیازها و شخصیت شریک زندگی است.
او معتقد است «تحقیر» که نقطه مقابل احترام محسوب میشود، یکی از دقیقترین نشانههای پیشبینیکننده طلاق است.
احترام میتواند در سطحی سطحی تنها شامل مؤدب بودن و پرهیز از توهین باشد.
اما احترام عمیقتر بر پایه فروتنی شکل میگیرد؛ یعنی فرد ارزش ذاتی شریک زندگی خود را به رسمیت بشناسد و فعالانه به رشد، شکوفایی و موفقیت او کمک کند.
برخلاف ارزش بازار عاطفی، میزان مشارکت در کارهای خانه یا حتی شدت عشق، احترام از معدود حوزههایی است که میتواند کاملاً برابر باشد.
دو نفر ممکن است از نظر ثروت، جایگاه اجتماعی، میزان مشارکت در امور خانه یا حتی شدت عشق با یکدیگر متفاوت باشند، اما همچنان یکدیگر را به عنوان انسانهایی با ارزش برابر ببینند.
به باور متخصصان، سه نوع نخست برابری بیش از آنکه به شباهت کامل نیاز داشته باشند، به تعادل نیاز دارند. اما احترام جایگاه متفاوتی دارد.
احترام متقابل نهتنها امکانپذیر است، بلکه برای بقای یک رابطه عاشقانه ضروری محسوب میشود. همین برابری در احترام است که به زوجها اجازه میدهد بسیاری از نابرابریهای دیگر را بدون آسیب جدی به رابطه خود تحمل کنند.
نویسنده: جواد آل حبیب، کارشناس ارشد روانشناسی بالینی
پایان/*
.
