نماز آیات چگونه است؟ / نماز آیات چگونه خوانده می شود؟ + احکام نماز آیات

نماز آیات چگونه است؟ این نماز مانند نماز صبح است، با این فرق که در هردو رکعت پس از خواندن سورهٔ حمد، باید سوره‌ای را که طبق بالا برگزیده شد. به این صورت که پس از خواندن هریک از پنج بخش، باید به رکوع رفته (هر رکعت می‌شود پنج رکوع) پس از رکوع پایانی تا آخر مانند نماز صبح ادامه دهد.

نماز آیات چگونه خوانده می شود؟

اندیشه معاصر نوشت: نماز آیات دو رکعت است و هر رکعت پنج رکوع دارد و مى‏توان آن را دو گونه به جا آورد:

۱- بعد از نیّت، تکبیر بگوید و یک حمد و سوره تمام بخواند و به رکوع رود و سر از رکوع بردارد، دوباره یک حمد و یک سوره تمام بخواند، باز به رکوع رود، تا پنج بار این کار را انجام دهد، بعد از بلند شدن از رکوع پنجم دو سجده نماید و برخیزد و رکعت دوم را مانند رکعت اوّل به جا آورد و تشهد بخواند و سلام‏ دهد.

نماز آیات چگونه خوانده می شود
نماز آیات چگونه خوانده می شود

۲- بعد از نیّت و تکبیر و خواندن حمد، آیه ‏هاى یک سوره را پنج قسمت کند و یک قسمت از آن را بخواند و به رکوع رود، بعد سر بردارد و قسمت دوم از همان سوره را (بدون حمد) بخواند و به رکوع رود و همین طور تا پیش از رکوع پنجم سوره را تمام نماید و بعد به رکوع رود و رکعت دوم را هم به همین صورت به جا آورد، مثلًا سوره «قُلْ هُوَ اللَّهُ احَدٌ» را به ترتیب زیر تقسیم کند: قبل از رکوع اوّل: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ» بگوید و به رکوع رود بعد بایستد و بگوید: «قُلْ هُوَ اللَّهُ احَدٌ» باز به رکوع رود و سربردارد و بگوید: «اللَّهُ الصَّمَدُ»، باز به رکوع رود و سر بردارد و بگوید: «لَمْ ‏یَلِدْ وَ لَمْ‏ یُولَدْ» و به رکوع رود و سر بردارد و بگوید: «وَ لَمْ ‏یَکُنْ لَهُ کُفُوَاً احَدٌ»، بعد به رکوع رود و بعد از سر برداشتن دو سجده کند و رکعت دوم را نیز مانند رکعت اوّل به‏ جا آورد و در آخر تشهد بخواند و سلام گوید.

نماز آیات دو رکعت است و در هر رکعت پنج رکوع دارد، نماز آیات به دو روش خوانده میشود.

اولین روش خواندن نماز آیات: بعد از نیت و تکبیره الاحرام، حمد و سوره خوانده شود و به رکوع برود، سپس سر از رکوع برداشته و دوباره حمد و سوره را بخواند و به رکوع رود و باز سر از رکوع بردارد و حمد و سوره بخواند و به رکوع رود و سپس سر از رکوع بردارد و همین طور ادامه دهد تا یک رکعت پنج رکوعى که قبل از هر رکوعى حمد و سوره خوانده است انجام دهد.

سپس به سجده رفته و دو سجده نماید و بعد براى رکعت دوم قیام کند و مانند رکعت اول انجام دهد و دو سجده را بجا آورد و بعد از آن تشهد بخواند و سلام دهد.

قرائت نماز آیات به صورت دیگر: بعد از نیت و تکبیرهالاحرام، حمد و یک آیه (البته احتساب بسم‌الله به عنوان یک آیه خلاف احتیاط است) از سوره ‏اى را قرائت کرده و رکوع کند، سپس سر از رکوع بردارد و آیه دیگرى از آن سوره را بخواند و به رکوع رود، و بعد سر از رکوع برداشته و آیه دیگرى از همان سوره را قرائت نماید و همین طور تا رکوع پنجم ادامه دهد تا سوره‏اى که پیش از هر رکوع، یک آیه از آن را قرائت کرده، قبل از رکوع آخر تمام شود.

سپس رکوع پنجم را بجا آورد و به سجده رود، و پس از اتمام دو سجده، براى رکعت دوم قیام نماید و حمد و آیه ‏اى از یک سوره را بخواند و به رکوع برود و همین طور مانند رکعت اول ادامه دهد تا تشهد بخواند و سلام دهد و چنانچه بخواهد براى هر رکوعى به یک آیه از سوره‏ اى اکتفا کند، نباید سوره حمد را بیش از یک مرتبه در اول آن رکعت بخواند.

 

احکام نماز آیات

احکام نماز آیات عبارتند از:

حکمت‌های نماز آیات، دلایل خواندن نماز آیات و روش خواندن نماز آیات

۱- ثبوت خورشید گرفتگی، ماه گرفتگی یا زلزله با حسّ و مشاهده شخصی یا شهادت دو نفر عادل و یا وسائل و متخصصین رصدخانه‌ها و زلزله سنج در صورت اطمینان، نماز آیات باید خوانده شود.

۲- تنها بر اهالی آن منطقه‌ای که این حوادث به وقوع می‌پیوندد یا قابل رؤیت باشد، نماز آیات واجب می‌شود.

۳- زمان خواندن نماز آیات کسوف و خسوف از آغاز گرفتن خورشید و ماه است تا آغاز باز شدن و از این رو باید از وقتی که خورشید یا ماه گرفتگی آغاز می‌شود شروع به نماز آیات کرد و اگر در همان وقت نماز آیات خوانده نشود، بعداً به قصد قربت بدون نیّت أدا و قضاء آن را به جا آورد مگر در صورت کسوف و خسوف جزئی که شخص تا باز شدن از آن اطلاع نیابد.

۴-زمان خواندن نماز آیات هنگام زلزله و رعد و برق هولناک است که باید بلافاصله خوانده شود و ترک آن معصیت بوده تا آخر عمر واجب خواهد بود و هر وقت خوانده شود به صورت اداء است.

۵- با تکرار این حوادث نماز آیات نیز تکرار باید گردد.

آیات در لغت به معنی نشانه‌ها میباشد و نماز آیات را نماز نشانه‌ها نیز می‌گویند، زیرا خواندن آن هنگامی بر انسان واجب میشود که حوادثی ویژه اتفاق بیفتد و مسلمانان، آن‌ نشانه ها را نشانه‌های خدا بدانند. بر اساس احکام دینی در تشیع، نماز آیات، یکی از نماز‌های واجب بشمار میرود که هنگام رخ دادن پدیده‌هایی مانند: خسوف(ماه گرفتگی)، کسوف (خورشید گرفتگی)، زلزله، باد‌های سیاه و غیرعادی، فرورفتن زمین، رعد و برق و حوادث طبیعی که موجب ترس بیشتر مردم شود، واجب می‌شود.

چگونه نماز آیات بخوانیم؟

کیفیت خواندن نماز آیات بر دو روش صحیح و قابل خواندن است که به آن اشاره میکنیم.

روش اول

ابتدا ایستاده و نیت به خواندن نماز آیات قربه الی الله کنید، بعد از نیت، تکبیر گفته و یک حمد و سوره(مانند توحید) بخوانید. سپس به رکوع رفته و ایستاده و دوباره یک حمد و یک سوره تمام بخوانید و مجددا به رکوع بروید و تا پنج بار این روال را تکرار کنید. پس از بلند شدن از رکوع پنجم، به سجده رفته، دو سجده کنید و برخیزید و رکعت دوم را نیز همانند رکعت اول با پنج رکوع به جا آورید، سپس به دوسجده رفته ، تشهد خوانده و سلام‏ نماز را دهید.
روش دوم

در روش دوم

میتوانید بعد از نیت اقامه نماز آیات و تکبیر و خواندن حمد، آیه‌های یک سوره را پنج قسمت کنید، یک قسمت از آن را بخوانید و به رکوع بروید، بعد ایستاده و قسمت دوم از همان سوره را بخوانید و به رکوع بروید و همین‌طور تا پیش از رکوع پنجم، سوره را تمام کنید. سپس به رکوع رفته قیام کرده و به سجده بروید و رکعت دوم را نیز به همین صورت تکرار کنید و پس از دو سجده تشهد و سلام را به جای آورید.

جهت تقسیم یک سوره به پنج قسمت ، برای نمونه سوره توحید را مثال میزنیم: قبل از رکوع اوّل: «بِسْمِ‌ اللَّهِ الرَّحْمنِ‌ الرَّحِیمِ» سپس رکوع و ایستاده: «قُلْ هُوَ اللَّهُ احَدٌ» را گفته، باز به رکوع رفته و بایستید و بگویید: «اللَّهُ الصَّمَدُ»، باز به رکوع بروید و بعد از ایستادن بگویید: «لَمْ ‏یَلِدْ وَ لَمْ‏ یُولَدْ» سپس دوباره به رکوع بروید و بایستید و بگویید: «وَ لَمْ ‏یَکُنْ لَهُ کُفُوَاً احَدٌ»، و رکوع پنجم را رفته و قیام کرده و دو سجده را به جای آورید و رکعت دوم را نیز همانند رکعت اوّل بخوانید و در آخر تشهد خوانده و سلام نماز را بگویید.

چه زمانی نماز آیات بر ما واجب میشود؟

نماز آیات در خورشید گرفتگی یا کسوف، ماه گرفتگی یا خسوف، زلزله چه کم باشد یا زیاد، واجب خواهد شد. علاوه بر این در مواردی مانند: رعد و برق، باد سیاه و سرخ و در کل حوادث طبیعی آسمانی، فرو رفتن زمین و ریزش کوه و در کل حوادث طبیعی زمینی که موجب ترس و وحشت اکثریت مردم شود، خواندن نماز آیات بر فرد واجب میگردد.

وقت خواندن و قضای آن

نماز آیات در هنگام کسوف یا خسوف از زمان آغاز گرفتگی قرص(ماه یا خورشید) تا زمان آغاز بازشدن گرفتگی آن را به نیت ادای نماز آیات باید خواند و اگر پس از خورشید گرفتگی یا ماه گرفتگی بخوانیم باید به نیت قضای نماز آیات به جا بیاوریم. البته مانند نماز های یومیه، فضیلت و ثواب آن در اول وقت(هنگام آغاز خسوف یا کسوف) بسیار بیشتر است. (البته نظر مراجع در مورد زمان ادا و قضا متفاوت است (بهتر است یا هنگام آغاز گرفتگی نماز خود را شروع کنید و یا به رساله مرجع تقلید خود مراجعه نمایید.)

سایر حوادث که موجب واجب شدن نماز آیات میشود مانند زلزله و … هر زمانی خوانده شود به نیت اداء بوده و قضا ندارد. همچنان بهتر است از در اولین وقت ممکن خوانده شود.

آیا میتوان نماز آیات را بصورت جماعت خواند؟

نمازهای واجب را میتوان بصورت جماعت خواند و چون این نماز نیز واجب میباشد ادای این نماز بصورت جماعت ممکن بوده و اقامه جماعت نماز آیات دارای ثواب و فضیلت بیشتری میباشد.

نحوه اقامه نماز آیات جماعت نیز مانند نماز های یومیه بوده و ماموم همراه با امام جماعت نماز را ادا میکند. هنگام قرائت حمد و سوره، ماموم سکوت کرده و باقی اعمال را خود فرد همراه با امام میخواند.

ماجرا و پیشینه نماز آیات چیست؟ این نماز از چه زمانی بر مسلمانان واجب گردید؟

نماز آیات از سال دهم قمری بر مسلمانان واجب گشت. بنابر مستندات و گزارش منابع تاریخی در سال دهم قمری، ابراهیم فرزند حضرت محمد(صلی الله علیه و آله) پیش از دو سالگی فوت شد و خورشید گرفتگی رخ داد. در این هنگام گروهی از مردم گرفتن خورشید را مرتبط با مرگ ابراهیم دانستند و پیامبر(صلی الله علیه و آله) فرمود: «خورشید و ماه بخاطر مرگ کسی نمی‌گیرند.» و این از نشانه های الهی است که به امر خدا اتفاق می‌افتد. سپس دستور داد هنگامی که خسوف و کسوف رخ میدهد نماز آیات بخوانند و خودشان نیز همراه با مسلمانان نماز آیات خواندند.
احکام و نکات

تا اینجا به موارد مهم و ضروری درباره نماز آیات، نحوه خواندن و …مسلط شده اید. در ادامه به احکام و نکات باقی مانده درباره نماز آیات اشاره میکنیم

۱: در صورتی که دو یا چند حادثه از حوادث مذکور بصورت همزمان رخ دهد برای هریک بصورت جداگانه نماز آیات واجب میشود.

۲: از زمانی که خورشید یا ماه شروع به گرفتن می‌کند، انسان باید نماز آیات خود را بخواند و بنا بر احتیاط واجب باید آنقدر به تأخیر نیاندازد که گرفتگی، شروع به باز شدن کند.

۳: اگر در نماز ایات شک کنید که چند رکعت خوانده‌اید و فکر شما به جایی نرسد، نماز باطل است.

۴: اگر تعداد رکوع نماز آیات در هر رکعت شک کنید، بنا را به تعداد کمتر رکوع گذاشته و ادامه دهید و اگر این شک پس از محل( مثلا در سجده، تشهد یا سلام) رخ داد به آن اعتنایی نکنید.( بنابر نظریت اکثر مراجع، بهتر است به نظر مرجع تقلید خود مراجعه داشته باشید)

۴: اعمالی که در نماز‌های یومیه واجب و مستحب است، در نماز آیات نیز واجب و مستحب میباشد و هر چیزی که موجب باطل شدن نماز‌های یومیه میگردد، نماز آیات را نیز باطل میکند.

۵: اثبات خورشید گرفتگی، ماه گرفتگی یا زلزله، با حس و مشاهده خود شخص، شهادت دو نفر عادل و یا با وسائل و متخصصین انجام میگردد و نماز آیات باید خوانده شود. البته با توجه به پیشرفت تکنولوژی و … شنیدن در اخبار ، زیرنویس، رادیو و … نیز باعث واجب شدن نماز آیات میگردد.

۶: نماز آیات تنها بر اهالی آن منطقه که حادثه در آن رخ داده واجب می‌شود.

۷: با تکرار حوادث واجب کننده نماز آیات، بایستی نماز آیات نیز تکرار شود.

۸: هنگام رخ دادن حادثه اگر خانمی در حال حیض یا نفاس باشد، نماز آیات بر آن واجب نیست و قضا ندارد.( نظر مراجع نسبت به قضای آن متفاوت است)

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا