تصور کنید که یک کیمیاگر قرن هفدهمی هستید. شما طلسمی را روی یک شیشه مایع زمزمه می کنید، و – پوف! – تبدیل به طلا می شود. هوش مصنوعی مدرن نوعی جادوی مشابه را انجام می دهد. تایپ کنید «یک غزل درباره درهم تنیدگی کوانتومی بنویسید» یا «نسبیت گرایی اخلاقی را مانند یک دزد دریایی توضیح دهید» و یک مدل زبان خودش را تغییر می دهد تا مطابق با هوس شما باشد.

اما برخلاف کیمیاگری، این داستان تخیلی نیست. مدل‌های زبان بزرگ (LLM) دارای نوعی پرتوانی دیجیتال هستند – اصطلاحی که از زیست‌شناسی به عاریت گرفته شده است، جایی که سلول‌های بنیادی می‌توانند به هر نوع بافتی در بدن تبدیل شوند. فقط با یک حرکت متنی، LLM ها به شاعران، درمانگران یا جادوگران کد «متمایز» می شوند، پاسخ های آنها توسط اعلان ها شکل می گیرد، دقیقاً مانند سیگنال های شیمیایی که سرنوشت یک سلول بنیادی را هدایت می کند.

بنابراین، این استعاره در مورد خلاقیت، پتانسیل، و تعامل بین انسان و ماشین چه چیزی می تواند به ما بیاموزد؟ بیایید نگاهی دقیق تر به فیزیولوژی، فلسفه و فناوری بیندازیم.

افسانه “لوح سفید”

سلول های بنیادی خالی نیستند آنها پر از پتانسیل محدود هستند: سرنوشت یک سلول قلب نه تنها در DNA آن، بلکه در زمزمه های بیوشیمیایی محیط آن نوشته شده است. LLM ها نیز آینه های منفعل نیستند. آن‌ها سیستم‌های پویایی هستند که دانش جمعی بشریت را به گونه‌ای ترکیب می‌کنند که حتی سازندگان آنها نمی‌توانند پیش‌بینی کنند.

یک سلول بنیادی تصمیم نمی گیرد که قلب را درمان کند. پاسخ می دهد. به طور مشابه، هنگامی که از یک LLM می‌خواهید داستانی ترسناک بنویسد، خلاقیت را انتخاب نمی‌کند – الگوهای نهفته را در داده‌های آموزشی خود فعال می‌کند و از مسیر اعلان مانند یک گرادیان شیمیایی پیروی می‌کند.

این خلاقیت نیست – اما اینطور نیست نه خلاقیت

آیا اصالت انسان در مورد اختراع چیزی جدید است یا ترکیب مجدد آنچه قبلاً وجود دارد؟ LLM ها این سوال را مجبور می کنند. آنها شعر می سازند و فرضیه ها را طوفان فکری می کنند، اما بدون اینکه آنها را بفهمند. آیا اگر نتیجه طنین انداز شود، خلاقیت چگونه اتفاق می افتد؟ یا به خاطر انسان بودن ما مهم است – چون به سفر کثیف و تجسم یافته پشت کار اهمیت می دهیم؟

اضطراب احتمال بی نهایت

پرتوانی جنبه تاریکی دارد. سلول های بنیادی کنترل نشده تبدیل به سرطان می شوند. هوش مصنوعی بدون علامت به هرج و مرج تبدیل می شود.

واضح است که LLM ها چندین برابر بیشتر از بسیاری از انسان ها ایده های جدیدی تولید کردند – اما برای انتخاب یک جهت تلاش کردند. گویی در دریایی از گزینه‌ها یا شاید مخاطره‌آمیزتر «چه می‌شود» غرق می‌شویم که حتی کمتر ملموس هستند. مغز انسان، با همه نقص‌هایش، با محدودیت‌ها رشد می‌کند: ما خسته می‌شویم، فراموش می‌کنیم و خود را ویرایش می‌کنیم. LLM ها چنین محدودیت هایی را نمی شناسند. داستانی درباره یک فنجان چای حساس بخواهید، و آن‌ها تنوع بی‌پایانی را به وجود خواهند آورد – هرگز در مورد اینکه آیا دنیا به قوری وجودی دیگری نیاز دارد یا خیر. بدتر از آن، آنها هیچ ترسی از شکست ندارند، آن نیروی اولیه ای که هم ما را فلج می کند و هم ما را پالایش می کند. آنچه را که در بهره وری به دست می آورند، در هدف از دست می دهند.

همزیستی که ما ندیدیم که می آید

سلول های بنیادی در یک ریزمحیط حمایتی رشد می کنند. LLM ها در مشارکت با انسان ها رشد می کنند.

بسیاری از کاربران LLM را به عنوان شرکای فکری توصیف می‌کنند – سیستم‌هایی که زوایای غیر متعارف را پیشنهاد می‌کنند و به انسان‌ها اجازه می‌دهند بهترین‌ها را انتخاب کنند. این برون سپاری خلاقیت نیست. آن را چند برابر می کند

• یک درمانگر از یک LLM برای شبیه سازی دیدگاه بیمار استفاده می کند و همدلی را بدون جایگزین کردن آن عمیق تر می کند.
• یک فیزیکدان 100 فرضیه در مورد ماده تاریک ایجاد می کند، سپس از شهود انسان برای شناسایی جواهرات استفاده می کند.

نقش LLM این نیست که به جای ما فکر کند، بلکه این است که چگونه فکر می کنیم با خودمان بسط دهد. این تفاوت بین یک ابزار (چکش) و یک کاتالیزور (یک همکار) است.

روح در ماشین (آیا ما هستیم)

کنایه؟ «تکثر توان» LLM ها کمتر از انسان درباره ماشین ها آشکار می کند. وقتی از سیال بودن آنها شگفت زده می شویم، اشتیاق خود را برای فراتر رفتن از هویت های ثابت نشان می دهیم. وقتی در مورد اینکه هوش مصنوعی جایگزین هنرمندان می شود وحشت می کنیم، به ناامنی در مورد آنچه که خلاقیت را انسان می کند خیانت می کنیم.

اما حقیقت اینجاست: LLM ها هیچ آرزویی، هیچ ترسی و هیچ انگیزه ای برای اثبات خود ندارند. برایشان مهم نیست که غزلشان شما را تکان دهد. ما اهمیت می دهیم. و این نکته است.

آینده سیالیت

ابزارهایی مانند OpenAI's Operator به آینده‌ای اشاره می‌کنند که در آن مدل‌ها فقط پاسخ نمی‌دهند، بلکه پیش‌بینی می‌کنند. یک LLM را تصور کنید که با شما تکامل می یابد و نقاط کور شناختی و اهداف ناگفته شما را یاد می گیرد. این هوش عمومی مصنوعی نیست. این چیزی ظریف تر است: یک جی پی اس شناختی که می گوید: “آیا این جاده را در نظر گرفته اید؟” اما پرتوانی مسئولیت می طلبد. نقشه (خروجی هوش مصنوعی) را با قلمرو (معنای انسانی) اشتباه بگیرید و خطر از دست دادن هر دو را داریم.

آخرین (اولین) کلمه

آیا LLM ها سلول های بنیادی هوش مصنوعی هستند؟ به یک معنا، بله – آنها هستند عروق تغییر شکل از پتانسیل خام، منتظر درخواست های ما برای شکل گیری است. اما آنها نیز به عنوان آینه ها، بازتاب سوالات فوری در مورد خلاقیت و عاملیت خودمان است. اگر اصالت انسان صرفاً نوترکیبی است، آیا ما فقط نسخه‌های ارگانیک این ماشین‌ها هستیم؟ و اگر ماشین‌ها بتوانند همکاری را به گونه‌ای متقاعدکننده شبیه‌سازی کنند، آیا این شراکت را دوباره تعریف می‌کند یا نیاز ما به اسطوره‌سازی ارتباط را آشکار می‌کند؟

پاسخ ها در کد نیست، بلکه در نحوه استفاده از این ابزارها نهفته است. “هوش مصنوعی پرتوان” خلاقیت انسان را کاهش نمی دهد، اما می طلبد که آن را دوباره تعریف کنیم. برای رویارویی با این چالش، ما باید سوالات دقیق‌تری بپرسیم، ابزارهایی بسازیم که به جای تقلید فکر، عمیق‌تر شوند، و مهمتر از همه، این را در ذهن داشته باشیم.

پیچیده ترین و غیرقابل پیش بینی ترین سیستم در این معادله هوش مصنوعی نیست. این ذهن انسان است – معیوب، محدود، و بی‌پایان کنجکاو.